Beste verticale muis
Een verticale muis draait je hand ongeveer 90°, van een platte naar een ‘handdruk’-positie. Dat vermindert de druk op de onderarm en pols aanzienlijk in vergelijking met een standaardmuis.
Niet elke verticale muis is hetzelfde
Handgrootte speelt een grote rol: een muis die voor grote handen ontworpen is, voelt voor kleinere handen al snel onhandig aan, en omgekeerd. Ook de dominante hand is een factor — veel verticale muizen zijn enkel rechtshandig verkrijgbaar.
Welke past bij jouw hand?
De Logitech MX Vertical is gebouwd voor middelgrote tot grote, rechtshandige handen, met een 57° hoek en 4.000 DPI-sensor. Voor linkshandigen of kleinere handen is er de Logitech Lift Left — zeldzaam in dit segment, waar de meeste verticale muizen enkel rechtshandig zijn.
Wat een verticale muis wel doet, en wat niet
Een verticale muis draait je hand naar de stand waarin hij van nature hangt: duim omhoog, handpalm naar binnen. Daarmee haalt hij een specifieke belasting weg, namelijk de draaiing van je onderarm die je bij een platte muis de hele dag vasthoudt.
Wat hij daarmee wel doet: de spanning in je onderarm verlagen en het omhoog knikken van je pols verminderen, omdat je hand op zijn zijkant rust in plaats van erop te drukken. Fabrikanten noemen hierbij vaak percentages, zoals de tien procent minder spieractiviteit die Logitech voor de MX Vertical opgeeft. Dat zijn cijfers van de fabrikant zelf; de richting klopt met wat ergonomen aanbevelen, maar neem het getal niet als een belofte.
Wat hij niet doet: je muis dichter bij je lichaam brengen. Ligt je muis rechts van een toetsenbord met numeriek deel, dan strek je nog altijd je arm en houd je je schouder de hele dag opgetrokken. Dat is een grotere belasting dan de stand van je hand, en een verticale muis lost het niet op. Verplaats eerst je muis, koop daarna pas.
Hij verandert ook niets aan hoeveel je klikt en scrollt. Zit je klacht in je duim of wijsvinger, dan is minder klikken, bijvoorbeeld via sneltoetsen, effectiever dan een andere vorm.
Maat is belangrijker dan merk
Bij een gewone muis kun je met een verkeerde maat nog wegkomen; bij een verticale muis niet, omdat je hand er niet overheen ligt maar tegenaan. Meet daarom eerst.
Meet je handlengte van de onderkant van je handpalm tot de top van je middelvinger, en je handbreedte over de knokkels zonder duim.
- Tot ongeveer 17 cm handlengte: de meeste grote verticale muizen zijn te fors. Je vingers komen dan niet comfortabel bij de knoppen en je gaat knijpen, wat de winst tenietdoet.
- 17 tot 20 cm: het bereik waar de meeste modellen voor zijn ontworpen.
- Boven 20 cm: let op de hoogte van de muis, niet alleen op de lengte; een te lage muis laat je hand er alsnog overheen krommen.
Twee dingen waar mensen achteraf tegenaan lopen: veel verticale muizen bestaan alleen in een rechtshandige uitvoering, en de hoek verschilt per model. Rond de 57 graden is een compromis tussen neutrale stand en controle; een muis van 90 graden staat volledig rechtop, voelt nog neutraler, maar maakt precies werk lastiger.
De gewenningsperiode, en wanneer je hem beter terugstuurt
Reken op een tot twee weken waarin je langzamer en onnauwkeuriger werkt. Dat is normaal: je bestuurt de muis nu vanuit je arm en schouder in plaats van vanuit je pols. Verlaag in die periode de DPI-instelling een stap, dan hoef je minder fijn te sturen.
Waar je op moet letten in die twee weken:
- Knijp je? Als je merkt dat je de muis vasthoudt in plaats van er losjes op te rusten, is hij te klein of te laag voor je hand.
- Verschuift je klacht? Minder pols, meer schouder is een teken dat je muis te ver weg ligt. Schuif hem naar binnen voor je concludeert dat de muis niet werkt.
- Precisiewerk. Voor beeldbewerking, CAD of gamen blijft een verticale muis voor veel mensen lastiger. Een veelgebruikte oplossing is twee muizen naast elkaar: de verticale voor gewoon werk, de gewone voor de taken die precisie vragen.
Merk je na drie weken niets, en heb je in die periode ook je muispositie en je bureauhoogte gecontroleerd, dan zit de oorzaak waarschijnlijk niet in de stand van je hand. Meer over welke hoek welke klacht geeft, staat in het stuk over polsklachten van typen.
Veelgestelde vragen
Is een verticale muis beter dan een gewone muis?
Voor de stand van je onderarm wel. Voor snelheid en precisie meestal niet, zeker niet in de eerste weken. Heb je geen klachten, dan is er geen dwingende reden om over te stappen; heb je ze wel, dan is dit een van de weinige aanpassingen die je meteen voelt.
Helpt een verticale muis tegen RSI?
Hij neemt een belastingfactor weg, hij is geen behandeling. Houd je klachten, of heb je tintelingen, een doof gevoel of krachtverlies, laat het dan bekijken door je huisarts of fysiotherapeut in plaats van door te zoeken naar andere hardware.
Bestaan er verticale muizen voor linkshandigen?
Ja, maar het aanbod is klein: de meeste modellen worden alleen rechtshandig gemaakt. Ben je linkshandig, controleer dat dan expliciet voor je bestelt, want een rechtshandige verticale muis is met links echt onbruikbaar en niet een kwestie van wennen.
Welke hoek is het beste: 57 of 90 graden?
Rond de 57 graden is het gangbare compromis: duidelijk neutraler dan plat, en nog goed te besturen. Een muis die volledig rechtop staat komt dichter bij de natuurlijke stand, maar vraagt meer van je arm bij nauwkeurig werk en is minder geschikt voor lange precisiesessies.
Draadloos of met kabel?
Ergonomisch maakt het niets uit. Draadloos scheelt een kabel die aan je muis trekt, wat op een klein bureau prettiger werkt; met kabel hoef je nooit op te laden. Kies op praktische gronden.
Moet ik ook mijn toetsenbord vervangen?
Niet automatisch. Vervang eerst wat je klacht veroorzaakt. Zit die in het muizen, dan is de muis genoeg; zit die in het typen, dan is een ander toetsenbord de logischere stap. Een compact toetsenbord zonder numeriek deel helpt overigens je muishand ook, doordat je muis tien centimeter dichterbij komt.
Mijn aanbevelingen
Logitech MX Vertical
57° hoek, voor middelgrote tot grote, rechtshandige handen.
Logitech Lift Left
Ergo-Certified, voor kleinere handen en linkshandig gebruik.
Deze drie staan niet bij mijn aanbevelingen hierboven, maar ik heb ze wel beoordeeld. Ze zijn de moeite als je handgrootte, budget of voorkeur voor een kabel anders ligt.
Logitech Lift
De rechtshandige uitvoering van de Lift Left hierboven. Zelfde hoek van 57 graden, zelfde Ergo-Certified.
Trust Verto
De goedkoopste verticale muis op deze site. Bedraad, 60 graden, vijf jaar garantie.
Trust Yuno
Draadloos en oplaadbaar, 57 graden, en als enige gekeurd door ErgoCert — een instantie buiten het merk.